Beklemmend actueel en schokkend realistisch

De horror van de onderdrukking in Syrië kunnen wij ons amper beschrijven. Machtswellustelingen die uit naam van Allah ‘ongelovigen’ ontmenselijken, vernederen, mishandelen en ter dood brengen. Een ver-van-je-bed-show zou je denken, maar niets is minder waar. De vluchtelingen overspoelen Europa en dat is niet voor het eerst.

Begin jaren 80 veranderde radicale moslims het, tot dan toe geëmancipeerde en moderne Iran, in een fundamentalistische staat. De ayatollahs kregen het voor het zeggen en uit naam van de Koran werd de vrijheid van vrouwen, intellectuelen en anders-denkenden steeds verder ingeperkt. In die tijd speelt het boek ‘Hyena’s en meisjes van maneschijn’ van de debuterende Iraanse Nederlander Amir Chitzan. Chitzan ontvluchtte Iran in 1996 en schreef dit boek in twaalf jaar en geheel in het Nederlands. Uitgeverijen waren dusdanig onder de indruk van zijn manuscript dat ze voor hem in de rij stonden. Uiteindelijk werd ‘ Hyena’s en meisjes van maneschijn’ door Querido uitgebracht.

De lezer volgt de jonge hoofdpersoon Shiawash, een beschouwende, gevoelige jongen. Op kleurrijke wijze schets Chitzan het leven in het Iran van de jaren 60 en 70. Het belang van familie, de armoede en met name de vriendschap met Sari-Gol, een vrijgevochten weesmeisje dat bij zijn gezin kind aan huis is. Halverwege het boek wordt de omslag in de Iraanse politiek ook voelbaar in het leven van de jongen, maar met name in dat van zijn zus en jeugdvriendin. Waar ‘Hyena’s en de meisjes van maneschijn’ eerst rustig voortkabbelde en een comfortabel kijkje in het Iran van halverwege de vorige eeuw weergeeft, grijpt het je vanaf dan steeds meer bij de strot. De boel radicaliseert en de gevolgen zijn groot. Van een dialoog wordt de situatie levensbedreigend voor hen die in opstand komen tegen het regime. Minou, Siawash zus, weigert haar onderdrukking te accepteren en verzet zich hevig tegen de sluiers en regels die vrouwen worden opgelegd. Ongemerkt wordt Shiawash meegesleept in het verzet, een met name vrouwelijk verzet. De mannen lijken slechts toeschouwers, daders en rechters. Op een dag loopt het verzet dusdanig uit de hand dat Minou wordt opgepakt. Vanaf dat moment laat het boek je geen moment meer los. De onduidelijkheid over haar lot, en dat van vele anderen, is schokkend en grijpt je naar de keel. Chitzan beschrijft de angst om je dierbaren, het wantrouwen jegens iedereen om je heen, de onmogelijkheid je afzijdig te houden en de gewetenloze barbarij van het regime en diens uitvoerders op prachtige wijze. De schoonheid van de taal staat in schril contrast met de wreedheid en onrechtvaardigheid van de gebeurtenissen.

‘Hyena’s en meisjes van Maneschijn’ is een boek dat je gelezen moet hebben als je je op één of andere manier interesseert voor wat er momenteel in het Midden-Oosten gebeurt. Want ondanks dat het verhaal, met autobiografische elementen, zich afspeelt in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, is het meedogenloos actueel. Ook als je minder politiek geëngageerd bent, is dit boek een aanrader. Chitzan brengt het leven van de gewone man in Iran met prachtige woorden tot leven, om die ‘gewoonheid’ vervolgens heel subtiel over te laten gaan in een tragisch liefdesverhaal met politieke achtergrond. En dat laat de lezer niet los, want dit is het verhaal van al die vrouwen én mannen die momenteel in het Midden-Oosten op dezelfde manier lijden.

Hyena’s en de meisjes van maneschijn

Lees ook:Mahmoud Ahmadinejad – alles over de president van Iran
Lees ook:Kim Holland kwaad op schrijfster Patricia Perquin
Lees ook:Een andere kijk op Iran
Lees ook:Boek moet taboe rond zwangerschap door incest doorbreken
Lees ook:Schrijfster Netty Koen-Conrad (91) overleden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.